O AUTORZE

PROF. DR HAB. PIOTR FRANCUZ  Psy­cholog, kierown­ik Kat­edry Psy­chologii Ekspery­men­tal­nej oraz Per­cep­tion & Cog­ni­tion Lab.; dyrek­tor Insty­tu­tu Psy­chologii Katolick­iego Uni­w­er­syte­tu Lubel­skiego Jana Pawła II; członek Komite­tu Psy­chologii Pol­skiej Akademii Nauk; stype­ndys­ta uni­w­er­sytetów amerykańs­kich i europe­js­kich (m.in. Catholic Uni­ver­si­ty of Amer­i­ca (Wash­ing­ton D.C., USA), Catholic Uni­ver­si­ty of Leu­ven (Leu­ven, Bel­gia), Uni­ver­si­ty of Wis­­con­sin-Madi­­son (Madi­son, WI, USA), Pur­due University […]

BIBLIOGRAFIA

Ahnelt, P. K., Kolb, H., Pflug, A. R. (1987). Iden­ti­fi­ca­tion of a sub­type of cone pho­tore­cep­tor, like­ly to be blue sen­si­tive, in the human reti­na. The Jour­nal of Com­par­a­tive Neu­rol­o­gy, 255, 18–34. Alber­ti, L. B. (1963). O malarst­wie. Wrocław-Warsza­­wa-Kraków: Zakład Nar­o­dowy im. Ossolińs­kich. Wydawnict­wo PAN Anc­man, C. E. G. (1991). Periph­er­al­ly Locat­ed CRTs: Col­or Per­cep­tion Lim­i­ta­tions. W: National […]

KSZTAŁT

OSTROŚĆ WIDZENIA Zakres widzenia dołkiem cen­tral­nym Jakie znacze­nie dla widzenia ma opisany w poprzed­nich rozdzi­ałach nierównomierny rozkład czop­ków na powierzch­ni siatków­ki, czyli taki, że w jej środ­kowej częś­ci, a zwłaszcza w plam­ce żółtej, jest ich najwięcej, a na peryfe­ri­ach – niewiele? Żeby odpowiedzieć na to pytanie przede wszys­tkim trze­ba pamię­tać, że dołek cen­tral­ny obe­j­mu­je zaled­wie 1,25o kąta pola widzenia (maksy­mal­nie […]

EPILOG

Zami­ast zakończenia Ta książ­ka nie ma zakończenia. Jest ona zaled­wie wprowadze­niem do neu­rokog­ni­ty­wnej teorii obrazu, a trud­no jest pisać zakończe­nie do wprowadzenia. Zasyg­nal­i­zowałem w niej kil­ka ważnych zagad­nień, które bez wąt­pi­enia stanow­ią fun­da­ment takiej teorii. Nie moż­na bowiem zrozu­mieć obrazu nie rozu­miejąc, w jaki sposób pow­sta­je subiek­ty­wne doświad­cze­nie widzenia kon­turów, barw i przestrzeni, nie mówiąc już o doz­na­ni­ach este­ty­cznych, jakie […]

PIĘKNO

OKORUCHOWE KORELATY PIĘKNA Że coś jest ładne czy piękne, to w więk­szoś­ci przy­pad­ków nie jest cechą bezwzględ­ną, lecz względ­ną (Hume, 1739/2012) Co to znaczy, że coś jest piękne? Roz­wo­jowi tech­nik kodowa­nia sen­sów w ramy obrazów zawsze towarzyszyły potrze­by este­ty­czne. Bez wzglę­du na to czy jesteśmy tego świado­mi czy nie, wartoś­ci­u­je­my oglą­dane rzeczy, kat­e­go­ryzu­jąc je na te, które […]

GŁĘBIA

TRZECI WYMIAR Szczy­towym osiąg­nię­ciem malarza jest dokon­ać tego, aby powierzch­nia płas­ka ukaza­ła ciała wypukłe i wys­tępu­jące z owej płaszczyzny (Leonar­do da Vin­ci, 1792/2006) Żyje­my w przestrzeni wyz­nac­zonej przez trzy wymi­ary: hory­zon­tal­ny (w pra­wo lub w lewo), wer­tykalny (w górę lub w dół) i w głąb (z przo­du lub z tyłu). W tak rozu­mi­anej przestrzeni widz­imy obiek­ty i może­my sto­sunkowo trafnie określić ich położe­nie na […]

KOLOR

JAK MÓZG WIDZI BARWY? Szczyp­ta filo­zofii na początek Próbu­jąc odpowiedzieć na tytułowe pytanie: „Jak mózg widzi bar­wy?” nie moż­na uchylić się od odpowiedzi na znacznie bardziej pod­sta­wowe pytanie doty­czące bar­wnoś­ci tego, co miał­by widzieć mózg, czyli świa­ta. Inny­mi słowy, rzecz w tym, czy otacza­ją­ca nas rzeczy­wis­tość jest kolorowa. Codzi­enne doświad­cze­nie nieustan­nie utwierdza nas w tym przeko­na­niu. Wielo­bar­wność świata […]

WIDZENIE

Zjawiska umysłowe, wszelkie świadome i nieświadome zjawiska psy­chiczne, doz­na­nia wzrokowe czy słu­chowe, doz­na­nia bólu, łaskot­ki, swędze­nie, myśli, z pewnoś­cią całość naszego życia psy­chicznego, są efek­tem pro­cesów zachodzą­cych w naszym mózgu (Sear­le, 1995) Ogól­na budowa szlaku wzrokowego Móz­gowe pro­cesy leżące u podłoża doświad­czenia widzenia są real­i­zowane przez sieci neu­ronów, tworzą­cych tzw. szlak wzrokowy. Jest to skom­p­likowana funkcjon­al­nie i anatomicznie struk­tu­ra bio­log­icz­na, która […]

WSTĘP

Całe kursy uni­w­er­syteck­ie poświę­cone są psy­chologii widzenia [cho­ci­aż], w rzeczy­wis­toś­ci wciąż nie jest dla nas jasne, w jaki sposób cokol­wiek widz­imy. O fak­cie tym zazwyczaj nie mówi się słuchac­zom tych kursów.  Crick, 1997 Na styku psy­chologii, nauk human­isty­cznych i neu­ro­bi­ologii Cho­ci­aż współczes­na cywiliza­c­ja jest zdomi­nowana przez obrazy wyt­warzane intencjon­al­nie przez człowieka, psy­cholodzy tylko w niewielkim stop­niu uczest­niczą w dyskur­sie doty­czą­cym specyfiki […]

PRZEDMOWA

Kil­ka zdań na tem­at powodów napisa­nia tej książ­ki Pomysł napisa­nia tej książ­ki zrodz­ił się kil­ka lat temu na kan­wie moich zain­tere­sowań wpły­wem mediów audiow­iz­ual­nych, a zwłaszcza infor­ma­cyjnych pro­gramów telewiz­yjnych, na rozu­mie­nie ich treś­ci przez odbior­ców. Pod­sumowu­jąc przegląd teorii psy­cho­log­icznych, socjo­log­icznych i medioz­naw­czych, a także wyni­ki badań włas­nych nad rozu­mie­niem przekazu telewiz­yjnego, dostrzegłem dwie charak­terysty­czne ten­denc­je (Fran­cuz, 2002). Po […]